Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan
Rize, bölgenin en karakteristik
özelliklerini gösterir. Anadolu'nun
diğer bölgelerinden coğrafi
yapısıyla olduğu gibi kültürel
yapısı ile de ayrılır. Dik yamaçlı
vadileri, doruklara ulaşılabilir
dağları, buzul gölleri, zümrüt
yeşili yaylaları, tarihi kemer
köprüleri ve kaleleri, coşkun akan
dereleri ile çok özel bir turizm
beldesidir.
İLÇELER:
Rize ilinin ilçeleri; Ardeşen,
Çamlıheşin, Çayeli, Derepazarı,
Fındıklı, Güneysu, Hemşin, İkizdere,
İyidere, Kalkandere ve Pazar'dır.
GENEL
BİLGİLER
Rize sözcüğü Helence Riza/ Rize dağ
eteği anlamına gelmektedir . Bazı
araştırmacılar ise Lazca buluşma
yeri anlamına gelip şehre adını
verdiğini iddia etsede genel kanı
orijinin Helence olduğudur .
Rize yemyeşil bir kent .1950 den
sonra çay sayesinde kalkınmış
.Apartman boşluklarına ,sanayi
sitesindeki tamirhane avlularına
kadar her yere çay ekilmiş .Çaydan
artan yerlerede apartman yapılmış
.8.yüzyıldan kalma bir Bizans kalesi
dışında hiç bir tarihi yapı yok .Çay
enstitüsü görmeye değer bir yer .
Rize adı eçince akla çay gelir.
1989’da Türkiye yaş çay yaprağı
üretiminin % 72’si (476.839) ton
Rize’de gerçekleştirilmişti. Öbür
bitkisel ürünler arasında az
miktarda mısır, mandalina, armut,
patates, elma ve puroluk tütün
sayılabilir.
İlin iç kesimlerinde büyükbaş hayvan
beslenir; kıyıda ise balıkçılık
yaygındır. Eskiden bir hayvan
yetiştirme yöntemi olduğu kadar
yöreye özgü bir yaşam biçimi de olan
yaylacılık önemini kaybetmektedir.
İç kesimlerde arıcılıkta yapılır.
İkizdere yöresinde elde edilen Anzer
balı ülke çapında ünlüdür.
Türkiye’nin en çok yağış alan yöresi
olan ilde ormancılık önemli bir
geçim kaynağıdır. Son yıllarda
çeşitli etkenlerin yol açtığı
Karadeniz’deki balık azalması kıyı
kesiminde balıkçılıkla geçinen halkı
olumsuz yönde etkilemektedir.
İ.Ö 7. yüzyılda Miletoslular
tarafından kıyı kesiminde kurulan
ticaret kolonilerinden olan yöre,
önce Partların, İ.Ö. 180’de de
Pontus krallığının egemenliğine
girdi. Pontus krallığı döneminde
“Sannika” adıyla anıldı. .Ö.10’ da
balayan Roma yönetimi sırasında
Lazika denen bölgenin sınırları
içinde kaldı. Kıyı ile iç kesimler
arasındaki ticaret açısından önem
taşıyan yöre Bizans döneminde bir
çok defa Sasani’lerin saldırısına
uğradı. Bizanslılar 7.yüzyılda da
süren Sasani saldırılarından yöreyi
korumak için Hazarlardan yardım
istedi. 8. yüzyılda yöreye yönelen
Arap saldırılarınıda önleyen
Hazar’lar Bizans’la Rusya
arasındaticaret ilişkisinin
kurulmasını sağladı. Rize yöresi
10.yüzyıl sonlarında Türkmenlerin
eline geçtikten sonra bile Bizans’a
bağlandı. Bir süre Danişmentliler ve
Bizanslılar arasında el
değiştirdikten sonra .1204 yılında
Trabzon İmparatorluğu’nun yönetimine
girdi. Bu dönemde yöredekiticaret
Cenevizlilerle Venediklilerin
elindeydi. Yörenin batı
kesimi1461’de, öteki kesimlerinin
ise 1509’da Osmanlı topraklarına
katıldığı sanılmaktadır.
16. ve 17. yüzyllarda kıyı kesimi
Abaza ve Gürcü korsanlarca
yağmalanan yörede 18142te
Tuzcuoğullarının başlattığı
ayaklanma Osmanlı Devleti’ni 20 yıl
kadar uğraştırdı. Yöre, 19. yüzyıl
sonlarında Trabzon vilayetine bağlı
Lazistan sancağının sınırları
içindeydi. 1.Dünya Savaşı sırasında
1915’de Rus donanması birçok kez
Rize kıyılarını bombaladı. Mart 1916
başlarında Rusların işgal ettiği
yöre, Sovyet Devriminin ardından Rus
kuvvetlerinin çekilmesi üzerine 2
Mart 1918 de kurtarıldı. 1924’de il
yapılan Rize , 1933’te merkezi Rize
kenti olmak üzere kurulan Çoruh
ilinin sınırları içine alındı.
Rize ili 1936’da merkezi Artvin olan
Çoruh ilinden ayrıldı.
RİZE TARİHİ VE TURİSTİK YERLER
Rize Kalesi : İl merkezinin
güneybatısındadır.1314-1330
tarihleri arasında Cenevizliler
tarafından yaptırıldığı
sanılmaktadır. Deniz yüzeyinden 160
m yükselikte olan kalenin surları
15-20 m yüksekliktedir. Kalenin
çevresinde savunma hendeği yoktur.
İslampaşa Camii :16.yüzyılda Yavuz
Sultan Selim'in annesi Gülbahar
Hatun tarafından yaptırılmıştır.
1952 de restore edilen caminin
minaresi tekşerefelidir.
Cafer Paşa Camii : 16. yüzyılda Rize
fatihi olarak bilinen Cafer Paşa
tarafından yaptırılmıştır.
Çayeli (Zeleki) Kalesi :Çayeli'nin 2
km doğusunda Artvin- Rize
karayolundaki tünelin üstünde
yıkıntı halindedir. Kale'nin 12.
yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.
Kız Kalesi : İlçe merkezi Pazar'ın
batı girişinde, denizin içindeki
büyük bir kaya üzerindedir. 8.yüzyıl
Bizans yapısıdır.
Kale-i Bala : Çamlıhemşin'in 40 km
güneyindeki Hisarcık köyündedir. M.Ö.
200 lerde yapıldığı sanılmaktadır.
16 burcu ve bir gözetleme kulesi
bulunmaktadır.
Zilkale : Çamlıhemşin'in 12 km
güneyinde yüksek bir tepenin
üzerindedir. 6.yüzyılda Bizanslılar
tarafından yapıldığı sanılan kalenin
8 burcu ve gözetlem kulesi vardır.
Kalenin savunma hendeği durumundaki
Zil Deresine bir merdivenle inilir.
Kalede su sarnıçları, erzak
ambarları ve konak kalıntılarına
rastlanır.
Ayder Kaplıcası : Kaçkar Dağlarının
yamaçlarında yer alan Ayder
Kaplıcasına Çamlıhemşinden 18m lik
bir dağ yoluyla ulaşılır.
Oligometalik, termal ve radyoaktif
olan kaplıcanın suları, mide,
bağırsak ve böbrek hastalarına iyi
gelir.
Andon İçmesi : Rize'den 30 km
uzaktadır. Karbondioksitli, demirli,
alkalin, acı ve bikarbonatlı olan
sular, karaciğer, safrakesesi, mide
ve bağırsak hastalıklarına iyi
gelir. Gut hastalıklarına iyi gelir.
Gut hastaları ve zayıflamak
isteyenler buraya gelir.
İkizdere (Şimşirli) İçmesi : Rize'ye
53 km uzaklıktadır. Bol
karbondioksitli olan içme, sindirimi
kolaylaştırır.
DERLEDİKLERİMİZ
